Алматыда ғылыми жобаларды жүзеге асыруға бөлінген мемлекет қаржысын жымқыру дерегі бойынша «Bal halal» ЖШС директорына қатысты тергеу аяқталды. Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, мемлекетке келтірілген шығын 945 миллион теңгеге жеткен, деп хабарлайды Вairaqmedia.kz.
Алматы қаласы бойынша Қаржылық мониторинг агенттігінің департаменті прокуратураның үйлестіруімен «Ғылым қоры» АҚ бөлген қаражатты жымқыру фактісі бойынша қылмыстық істі тергеп бітірді. Тергеу мәліметінше, 2023–2024 жылдары «Bal halal» компаниясы төрт ғылыми жобаны жүзеге асыру үшін 1 миллиард 150 миллион теңге қаржы алған.
Жобалар аясында өсімдік шикізатынан инновациялық макарон өнімдерін және пайдалы микроэлементтермен байытылған ұн өндіру жоспарланған. Бөлінген ақшаға арнайы жабдықтар сатып алынып, өндірістік ғимараттар дайындалып, шикізат жеткізіліп, өнім шығару жолға қойылуы тиіс болған. Тергеу барысында жүргізілген эксперименттер сатып алынған жабдықтардың жобада көрсетілген өнімдерді өндіруге мүмкіндік бермейтінін анықтаған. ҚМА мәліметінше, күдікті қаржыны шығару үшін өзіне қатысы бар тұлғалардың атына тіркелген «SMART 15» компаниясын пайдаланған. Тергеу материалдарында бұл схемаға «Фабрика рекламы Шымкент», «Jana tan» және «Sisters Brand KZ» жеке кәсіпкерлігі секілді басқа да кәсіпкерлік субъектілері қатысқаны көрсетілген.
Тергеушілер ғылыми жобалардың жүзеге асырылуын бақылау жұмыстары формалды түрде жүргізілгенін анықтаған. Атап айтқанда, мониторинг топтарының мүшелері өндіріс орындарына нақты бармай, атқарылған жұмыстарды тексерместен құжаттарға қол қойған. Ал тиісті актілерді «Bal halal» компаниясының қызметкерлері өздері дайындап отырған. Осылайша, мемлекеттік қаражаттың мақсатты жұмсалуына бақылау жүргізілгендей көрініс қалыптастырылған. Бұдан бөлек, тергеу нұсқасы бойынша, күдікті қолма-қол ақшаға айналдырылған қаражаттың 88,5 миллион теңгесін қайтадан «Bal halal» компаниясының банк шоттарына салған. Бұл ақша ғылыми жобаларды бірлесіп қаржыландыруға қосқан жеке қаражаты ретінде көрсетілген.
ҚМА мәліметінше, мемлекетке келтірілген жалпы шығын 945 миллион теңгені құраған. Қазіргі уақытта компания директоры қамауға алынған. Сот санкциясымен күдіктінің жалпы құны 830 миллион теңге болатын мүлкіне тыйым салынды. Олардың қатарында бес жер телімі, төрт автокөлік, Астанадағы пәтер, коммерциялық ғимарат және зергерлік бұйымдар бар. Қылмыстық іс бойынша тергеу аяқталды. Күдіктінің кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен ғана анықталады.
