Шығыс Қазақстан облысында энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және инфрақұрылымды жүйелі дамыту бағытында ауқымды реформалар басталды. Аймақ басшысы Нұрымбет Сақтағановтың төрағалығымен өткен облыс әкімдігінің отырысында өңірдің энергетикалық кешенін кешенді жаңғырту мен жаңа өндіріс көздерін іске қосудың стратегиялық жоспарлары пысықталды. Мемлекеттік тапсырыс аясында атқарылатын бұл жұмыстар аймақ экономикасының тұрақты өсіміне жаңа серпін бермек, деп хабарлайды Bairaqmedia.kz.
Өңірдің қазіргі әлеуеті және стратегиялық межелер
Бүгінгі таңда Шығыс Қазақстанның энергетикалық кешенінің негізін 10 ірі энергия көзі құрап отыр. Аймақтың географиялық ерекшелігіне сай 7 су электр станциясы (СЭС) және өндірістік қажеттіліктерді өтейтін 3 жылу электр орталығы (ЖЭО) тұрақты жұмыс істеуде. Қазіргі уақытта бұл нысандардың жиынтық орнатылған электр қуаты 1 585,9 МВт-ты құрайды.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, 2026 жылдың алғашқы төрт айының өзінде облыста электр энергиясын өндіру көлемі 2,6 миллиард кВт·сағатқа жеткен. Бұл көрсеткіш өңірдің жоғары өндірістік потенциалын айғақтайды, алайда өсіп келе жатқан сұранысты өтеу үшін жаңа қадамдар қажет.
Жаңғырту мен жаңа құрылыс: Жаңа қуаттар қалай енгізіледі?
ШҚО Энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Наурызбай Сармурзин мәлімдегендей, 2030 жылға дейінгі кезеңде жалпы қуаты 670,6 МВт болатын қосымша энергетикалық қуаттарды іске қосу көзделіп отыр. Бұл мақсатқа жетудің екі негізгі бағыты айқындалды.
Атап айтқанда, модернизация есебінен, яғни жұмыс істеп тұрған қолданыстағы энергия көздерін заманауи технологиялар негізінде жаңғырту арқылы 162 МВт қосымша қуат алынады. Ал жаңа нысандар есебінен мүлдем жаңа инновациялық нысандарды пайдалануға беру арқылы тағы 508,6 МВт қуат желіге қосылмақ. Бұл ауқымды жобалар табиғи монополия субъектілерінің инвестициялық бағдарламалары және «Энергетика мен коммуналдық секторларды жаңғырту жөніндегі» ұлттық жоба аясында қаржыландырылады.
Желілерді жаңарту және «БЭСК» АҚ инвестициялары
Энергия өндірумен қатар, оны тұтынушыға шығынсыз жеткізу мәселесі де күн тәртібінде тұр. Облыстағы электр энергиясын кепілді жеткізуші әрі тасымалдаушы негізгі ұйым – «БЭСК» АҚ бұл бағытта нақты жұмыстарды қолға алды.Компанияның 2026 жылға арналған бекітілген инвестициялық бағдарламасына сәйкес, ағымдағы жылы 131,8 шақырым электр беру желісін жаңғырту және жаңадан салу жоспарланған. Сонымен қатар қосалқы станциялардың 96 заманауи жабдығы толық жаңартылады.
Инфрақұрылымның тозуын азайту мақсатында жоспарлы-алдын алу шаралары аясында тағы 736,9 шақырым желі мен 140 қосалқы станция жабдығына күрделі жөндеу жүргізіледі. Бұл кешенді шаралар желілердің тозу деңгейін шамамен 0,5 пайызға төмендетуге мүмкіндік береді.
Тұғыл бағыты және иесіз желілерді хаттау
Жиын қорытындысы бойынша облыс әкімі Нұрымбет Сақтағанов жауапты басқармалар мен аудан басшыларына бірқатар маңызды міндеттер жүктеді. Ерекше басымдық ретінде Өскемен қосалқы станциясынан Тұғыл ауылына дейін 220 кВ әуе электр жеткізу желісін салу мәселесін жедел пысықтау міндеттелді.
«Қалалар мен аудандар әкімдіктері иесіз электр желілерін электр энергиясын тасымалдаушы ұйымдардың теңгеріміне беру мәселесін пысықтауы тиіс. Бүгінде электрмен жабдықтау жүйесін дамыту өңірдің энергиямен қамтылу сенімділігін арттыру, экономиканың тұрақты өсімін қамтамасыз ету және халықтың өмір сүру сапасын жақсарту тұрғысынан стратегиялық маңызға ие», — деп атап өтті облыс әкімі Нұрымбет Сақтағанов.
Айта кетейік, аймақтың энергетикалық әлеуетін толық іске асыру үшін инфрақұрылымды жүйелі түрде дамыту, энергия ресурстарын басқарудың заманауи технологияларын енгізу жұмыстары облыс басшылығының тікелей бақылауында болады.
